Doperse / Doopsgezinde / Mennonitische verhalen voor De andere kaart van Amsterdam

Veertien historische verhalen in Nederlands en Engels voor het digital humanities-project The Other Map of Amsterdam | De Andere Kaart van Amsterdam

Door dr. Nina Schroeder-van ’t Schip
Kunsthistorica & onderzoeker doopsgezind geschiedenis
n.schroedervantschip@doopsgezindamsterdam.nl

Namens Doopsgezind Amsterdam – Online gepubliceerd, 2025–2026 – Ter ere van de 750e verjaardag van Amsterdam

Inleiding

De volgende veertien online verhalen geven een beeld van de doperse/ doopsgezinde/ mennonitische geschiedenis in Amsterdam. De verhalen richten zich op verschillende voormalige of huidige locaties in de stad die verbonden zijn met Doopsgezind Amsterdam (voorheen bekend als VDGA), de Amsterdamse doopsgezinde gemeente. Deze verhalen zijn allemaal beschikbaar via de webpagina van het digital humanities-project De Andere Kaart van Amsterdam. Het doel van dit project is om de geschiedenis van Amsterdam te delen aan de hand van verhalen over specifieke religieus erfgoedobjecten die verbonden zijn met ontmoetingsplekken van verschillende religieuze groepen in de stad.

Het project werd gecoördineerd door dr. Hermine Pool (conservator, Museum Ons’ Lieve Heer op Solder) en prof. dr. August den Hollander (Vrije Universiteit Amsterdam). De verhalen zijn voor online publicatie vormgegeven door Pieter-Jan van Giersbergen (conservator, Museum Ons’ Lieve Heer op Solder). Het project werd officieel gelanceerd in 2025 ter ere van het 750-jarig bestaan van Amsterdam.

Verschillende wetenschappers en studenten hebben als auteurs bijgedragen aan de korte verhalen die deze kaart tot leven brengen. Er worden nog steeds verhalen toegevoegd. Lees meer op de introductiepagina van het project: https://deanderekaart.amsterdam/nl

Je kunt inzoomen en op de verschillende verhaalpunten op de interactieve kaart klikken om de verhalen te lezen (ongeveer 300–400 woorden per stuk). Je kunt ook wisselen tussen de Nederlandse en Engelse versies via de knop rechtsboven op de pagina. De kaart is hier te bekijken: https://deanderekaart.amsterdam/en/map

Directe links naar de doopsgezinde verhalen op de kaart:

  1. [Verschillende locaties / o.a. een veerbootboat] – “Weetdoeners en martelaarschap: Clandestiene bijeenkomsten van dopers in de 16e eeuw” / “Weetdoeners and Martyrdom: Clandestine Anabaptist Gatherings in the 16th Century”

Nederlandse versie: https://deanderekaart.amsterdam/nl/kaart/AMS01-bijeenkomst-op-de-amstel
English: https://deanderekaart.amsterdam/en/map/AMS01-gathering-on-the-amstel

  1. Een huis in de Zoutsteeg –  “De naaktlopers te Amsterdam” / “The Naked Runners in Amsterdam”

 Nederlandse versie: https://deanderekaart.amsterdam/nl/kaart/ZOU01-de-naaktlopers-in-amsterdam
English: https://deanderekaart.amsterdam/en/map/ZOU01-the-naked-runners-in-amsterdam

  1. De Singelkerk (Kerk bij ’t Lam) – “Volwassenendoop toen en nu” / “Adult Baptism Then and Now”

Nederlandse versie: https://deanderekaart.amsterdam/nl/kaart/SIN01-doopschaal
English version: https://deanderekaart.amsterdam/en/map/SIN01-baptismal-bowl

  1. De Jan Jacobszgezinden –  “De Jan Jacobszgezinden aan de Bloemstraat” / “The Jan Jacobszgezinden on the Bloemstraat”

Nederlandse versie: https://deanderekaart.amsterdam/nl/kaart/JJG01-tekening-van-een-kerkinterieur
English:  https://deanderekaart.amsterdam/en/map/JJG01-drawing-of-a-church-interior

  1. Het Rijpenhofje– “Het Rijpenhofje” / “The Rijpenhofje”  

Nederlandse versie: https://deanderekaart.amsterdam/nl/kaart/RIJ01-familieportret
English: https://deanderekaart.amsterdam/en/map/RIJ01-family-portrait

  1. De Waterlanders bij de Toren – “‘Ay, Rembrant, mael Cornelis stem’: De Waterlander Doopsgezinden in de Kerk bij de Toren” / “‘Ay Rembrandt, paint Cornelis’s Voice’: The Waterlander Mennonites at the Church by the Tower”

Nederlandse versie: https://deanderekaart.amsterdam/nl/kaart/DTO01-cornelis-claesz-anslo
English: https://deanderekaart.amsterdam/en/map/DTO01-cornelis-claesz-anslo

  1. The Engelse doopsgezinden in het Bakhuis– “Engelse doopsgezinden in het Bakhuis: John Smyth, de ‘Korte Belydenisse des Geloofs’ en de ‘Engelse afdeling’ van de Waterlander gemeente” / “English Mennonites at the Bakehouse: John Smyth, the Short Confession of Faith, and the ‘English Section’ of the Waterlander Congregation”

Nederlandse versie: https://deanderekaart.amsterdam/en/map/BAK01-bakehouse-in-1599
English: https://deanderekaart.amsterdam/en/map/BAK01-bakehouse-in-1599

  1. De Drie Kruikjes – “De Danziger Oude Vlamingen bij de Drie Kruikjes: Hoe ziet de orthodoxie eruit?” / “The Danziger Old Flemish at the Drie Kruikjes: What Did Mennonite Orthodoxy Look Like?”

Nederlandse versie: https://deanderekaart.amsterdam/nl/kaart/DDK01-gevel-van-de-drie-kruikjes
English: https://deanderekaart.amsterdam/en/map/DDK01-facade-of-de-drie-kruikjes

  1. De Zon – “De Lammerenkrijgh en de hoop op hereniging” / “The War of the Lambs and a Zonist Mennonite’s Hopes for Reunification”

Nederlandse versie: https://deanderekaart.amsterdam/nl/kaart/DZO01-heilig-avondmaal
English: https://deanderekaart.amsterdam/en/map/DZO01-communion-service

  1. Het Zonshofje – “Een gevelsteen met een verhaal” / “A Gable Stone that Tells a Story [: the Kleine Zon, the  Arcke Noach, and the Zonshofje]”

Nederlandse versie: https://deanderekaart.amsterdam/nl/kaart/KZO01-gevelsteen-van-de-arke-noach
English: https://deanderekaart.amsterdam/en/map/KZO01-the-arke-noach-gable-stone

  1. Het Orangjeappelweeshuis – “Het Oranjeappelweeshuis door de ogen van een kunstenaar die daar opgroeide” / “The Orangjeappel Orphanage Through the Eyes of an Artist Who Grew Up There”

Nederlandse versie: https://deanderekaart.amsterdam/nl/kaart/OAP01-regenten-van-de-oranjeappel
English: https://deanderekaart.amsterdam/en/map/OAP01-regents-of-de-oranjeappel

  1. Het Doopsgezind Seminarium –“Krassen in de Tafel: Anne Zernike en het Doopsgezind Seminarium” / “Carvings in the Table: Anne Zernike and the Dutch Mennonite Seminary”

English: https://deanderekaart.amsterdam/en/map/DGS01-table
Nederlandse versie: https://deanderekaart.amsterdam/nl/kaart/DGS01-tafel

  1. De Meerpadkerk in Amsterdam Noord– “Het wandkruis van de kleinste kerk van Amsterdam” / “Meerpadkerk: The Cross in Amsterdam’s Smallest Church”

Nederlandse versie: https://deanderekaart.amsterdam/nl/kaart/MPK01-houten-kruis
English: https://deanderekaart.amsterdam/en/map/MPK01-wooden-cross

  1. De Olijftak –  “Vliegend/Vogel krijgt een plaats op de gevel van de Olijftak” / “Couzijn’s  Vliegend/Vogel finds its home at the Olijftak”

Nederlandse versie: https://deanderekaart.amsterdam/nl/kaart/OLI01-vliegend-vogel
English: https://deanderekaart.amsterdam/en/map/OLI01-vliegend-vogel-flying-bird

En één extra verhaal (niet Doopsgezind):

  1. English Reformed Church – “De Engelse Kerk en haar preekstoelen: De Alteratie, Willem en Mary… en Mondriaan”  /  “The English Reformed Church and its Pulpits: The Alteration, William and Mary…and Mondriaan”

Nederlandse versie: https://deanderekaart.amsterdam/nl/kaart/ENG01-preekstoel
English: https://deanderekaart.amsterdam/en/map/ENG01-pulpit

 

Start typing and press Enter to search

ds Peter Victor as zondag in de SingelkerkBlog